1-1Content(10)

💡 รู้หรือไม่?
ระบบแก๊สในห้องปฏิบัติการเป็นอีกหนึ่งงานที่ PROLAB รับออกแบบและติดตั้งอย่างครบวงจร 🧪
เพราะ “ระบบแก๊ส” ถือเป็นระบบที่มีความเสี่ยงสูงต่อความปลอดภัย ทั้งเรื่องการระเบิด ไฟไหม้ และการรั่วไหลของแก๊สพิษ
ดังนั้น ทุกขั้นตอนการออกแบบ ติดตั้ง และใช้งาน จึงต้องยึดตามมาตรฐานที่ถูกต้องและชัดเจน

⸻
🧪 1. ลักษณะของระบบแก๊สในห้องปฏิบัติการที่ดีควรเป็นอย่างไร เรามาดูกันค่ะ
🔹 1.1 การออกแบบระบบ
 • ต้อง แยกระบบท่อแก๊ส แต่ละชนิดออกจากกัน เช่น
 • แก๊สเชื้อเพลิง (LPG, Acetylene, Hydrogen)
 • แก๊สออกซิไดซ์ (Oxygen, Nitrous Oxide)
 • แก๊สเฉื่อย (Nitrogen, Argon, Helium)
 • แก๊สพิษหรือกัดกร่อน (Chlorine, Ammonia, CO₂, H₂S)
 • วางระบบท่อให้ ระยะสั้นที่สุดและลดการโค้งงอ
 • ท่อหลักควรเดินใต้ฝ้า เพื่อการดูแลและบำรุงรักษาง่าย (PM และเทสการรั่วซึม) กรณีเดินเหนือฝ้า หากท่อเกิดการขยับแตกหักหรือรั่ว จะไม่สามารถเห็นได้และการซ่อมบำรุงจะมีขั้นตอนที่ยาก
- งานท่อเดินเหนือฝ้า งานเชื่อมลดรอยต่อ และควรแยกจากระบบไฟฟ้า 
- งานท่อเดินใต้ฝ้า งานข้อต่อ เดินระบบให้ง่ายต่อการมองเห็นและปลอดภัย ควรออกแบบใต้ฝ้าลงมา 10 เซนติดเมตร 
 • บริเวณที่มีแรงดันสูง ควรติดตั้ง Pressure Regulator, Pressure Gauge และ Shut-off Valve อย่างชัดเจน

🔹 1.2 จุดจ่ายแก๊ส (Gas Outlet)
 • ใช้ วัสดุทนการกัดกร่อน เช่น ทองเหลืองชุบโครเมียมหรือสเตนเลส
 • มี วาล์วควบคุม แยกแต่ละจุด
 • ควรติดตั้ง Check Valve / Flashback Arrestor เพื่อป้องกันการย้อนกลับของเปลวไฟ (โดยเฉพาะแก๊สเชื้อเพลิง)

🔹 1.3 ถังแก๊สและการจัดเก็บ
 • ถังแก๊สควรอยู่ใน ห้องแยกเฉพาะ (Gas Cylinder Room) ที่มีการระบายอากาศดี
 • มี Gas Manifold System และ Emergency Shut-off Valve ก่อนเข้าสู่ห้องปฏิบัติการ
 • ติดตั้ง Gas Leak Detector และ Alarm System กรณีก๊าซพิษ และก๊าซติดไฟ
 • ใช้ ตู้เก็บแก๊ส (Gas Cabinet) สำหรับแก๊สพิษหรือกัดกร่อน

🔹 1.4 ระบบความปลอดภัย
 • ต้องมีระบบ ระบายอากาศ (Ventilation / Exhaust) ที่เพียงพอ
 • ติดตั้ง ระบบตัดการจ่ายแก๊สฉุกเฉิน (Emergency Shut-off)
 • มี ระบบตรวจจับการรั่ว (Gas Leak Detection System) สำหรับแก๊สที่เป็นพิษหรือไวไฟ
 • มี ป้ายเตือนชนิดแก๊สและอันตราย (Labeling & Signage) ชัดเจน
⸻
📘 2. มาตรฐานที่ควรอ้างอิง
🔸 มาตรฐานสากล
 1. NFPA 45 – Standard on Fire Protection for Laboratories Using Chemicals (สหรัฐฯ)
 2. NFPA 55 – Compressed Gases and Cryogenic Fluids Code
 3. CGA (Compressed Gas Association) Standards เช่น CGA P-1, G-1, G-4.1
 4. ANSI Z9.5 – Laboratory Ventilation Standard
 5. OSHA 29 CFR 1910.1450 – Occupational Exposure to Hazardous Chemicals in Laboratories
6. EIGA – แนวทางจาก European Industrial Gases Association ว่าด้วยความปลอดภัยในการจัดเก็บและใช้งานแก๊สอุตสาหกรรม
7. ASME B31.3 Process Piping – มาตรฐานงานท่อแรงดันที่ใช้ในอุตสาหกรรมและห้องปฏิบัติการ

🔸 มาตรฐานไทยที่เกี่ยวข้อง
 1. มาตรฐานอาคารควบคุมของ กรมโยธาธิการและผังเมือง (เรื่องความปลอดภัยจากอัคคีภัย)
 2. ประกาศกรมโรงงานอุตสาหกรรม เกี่ยวกับการจัดการสารเคมีอันตราย
 3. กฎกระทรวงแรงงาน ว่าด้วยความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับสารเคมีอันตราย
 4. มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) บางประเภท เช่น มอก.1804-2551 ระบบท่อแก๊สเชื้อเพลิง
 5. แนวทางของสถาบันมาตรฐานความปลอดภัยแรงงาน (TISI / DLPW)
⸻
⚙️ 3. ข้อแนะนำเพิ่มเติมในการออกแบบ
 • ควรให้ วิศวกรเครื่องกล ที่มีใบอนุญาตออกแบบระบบท่อแรงดันเป็นผู้รับผิดชอบ
 • ใช้ท่อ Copper (สำหรับแก๊ส O2 แรงดันสูง) หรือ Stainless Steel (สำหรับแก๊สทั่วไป แก๊สพิษ และแก๊สกัดกร่อน)
 • ระบบควรผ่านการ ทดสอบรั่ว (Leak Test / Pressure Test) ก่อนใช้งานจริง
 • ทำ แผนผังท่อ (P&ID – Piping and Instrumentation Diagram) และติดไว้ที่ห้องควบคุมหรือทางเข้า


PROLAB ให้บริการออกแบบ–ติดตั้งระบบแก๊สในห้องปฏิบัติการครบวงจร โดยทีมวิศวกรมืออาชีพ ครอบคลุมตั้งแต่ระบบท่อ จุดจ่ายแก๊ส ถังเก็บ จนถึงระบบตัดฉุกเฉินและตรวจจับการรั่ว 
✅ ปลอดภัย ✅ ได้มาตรฐาน ✅ ครบจบในที่เดียว